Z prawej czy lewej?

Problem, z której strony bierzemy słupek: z lewej czy z prawej. To kwestia umowna, ale zalecamy następujący system: jeżeli samochód jedzie po prawej stronie słupka, a więc zostaje on po lewej stronie, to lepiej mówić „z prawej"- czyli zawsze tam, gdzie ma jechać samochód, a nie tam, gdzie stoi słupek. W przyszłości na rajdach wyższej rangi zdarzy się nam dojechać do szykany z opon. Z daleka nie widać, z której strony jest wjazd - kierowca widzi przed sobą tylko czarny mur opon. Gdy pilot podyktuje: szykana z prawej, to znaczy, że kierowca ma najechać do szykany z prawej strony. Lepiej więc od razu stosować metody dyktowania, które przydadzą się później.

Rady dla pilota

• Gdy kierowca nie reaguje na informacje, powtórz ją, krzyknij, nawet uderz go - musisz być skuteczny! - Staraj się dyktować z pamięci, nie z kartki - Gdy dyktujesz z kartki, nie obracaj jej podczas jazdy - Mów bardzo głośno, wyraźnie i tylko to, co trzeba - Gdy widzisz, że kierowca źle jedzie (słupek nie z tej strony), krzyknij głośno: NIE!

• Dyktowanie nawrotów:
  180 stopni w lewo: lewy nawrót lub nawrót z prawej lub nawrót z prawej w lewo
  270 stopni w lewo: lewy 270 lub z prawej 270
  360 stopni w lewo: lewy 360 lub beczka z prawej 360

Ważne, aby kierowca, dojeżdżając do słupka, wiedział już, do którego następnego ma jechać. Najlepiej pokazać mu to ręką. Pomaga to w optymalizacji toru jazdy

• Gdy kierowca ma problemy z orientacją, pilot dodatkowo lewą ręką pokazuje słupek, do którego należy jechać i mówi, czy to jest nawrót, łuk czy 90 stopni

• Warto stosować terminy: szeroko i ciasno. Dotyczy to toru za słupkiem. Jeżeli za prawym zakrętem - za słupkiem -jest następny prawy, bierzemy oba zakręty jednym łukiem - a więc krzyczymy „szeroko" bądź „wypuść". Jeżeli za tym samym prawym zakrętem jest zaraz lewy, krzyknij „ciasno" bądź „zostaw"

Przed startem warto przyjąć zasadę, że jeżeli próba jest długa i skomplikowana, pierwszą część trasy kierowca pojedzie z pamięci, a dopiero od umówio­nego punktu pilot będzie dyktować. Z doświadczenia wiem, że początkujący zawodnik (KJS) często nie jest w stanie skutecznie słuchać dyktowania dłużej niż przez 30 sekund - to trzeba po prostu wyćwiczyć. Z drugiej strony stremowany młody kierowca nie zapamięta więcej niż 4-5 pierwszych manewrów, dlatego od pewnej chwili włączenie się pilota z dyktandem może być niezbędne.

Jeżeli mamy dość czasu, koniecznie znajdźmy miejsce, z którego widać największą część próby. Linia startu zwykle nie jest najlepszym punktem obserwacji. Jeśli jest na co się wspiąć, z góry lepiej zobaczymy układ słupków i odległości. Będziemy też w stanie zaobserwować, w których miejscach nawierzchnia jest przyczepna, a w których kałuża albo rozrzucony piach mogą nam sprawić kłopoty. Spostrzeżenia przekażmy pilotowi, aby zaznaczył je w opisie.

Uwaga! Nie popełniajmy częstego błędu, gdy zawodnicy do ostatniej chwili obserwują przejazdy, a później gonią do samochodu i zdyszani stają na linii startu. Odpuśćmy jeden z przejazdów. Chwila koncentracji przed jazdą jest niemniej ważna niż znajomość trasy. Przypomnijmy jeszcze, że pilot powinien używać kasku typu otwartego - będzie wówczas lepiej słyszalny.

Piotr Wróblewski